Javascript istemci (client based) tipte bir lisandır. Yani ne yaparsanız hepsi istemcinin (ziyaretçi) PCsindeki tarayıcı programda çalışır. Server-side (sunucu tarafı) ise bunun tam tersi olup, server-side lisanlar ise web sunucularında çalışır, sonucu HTML'ye çevirip istemci (ziyaretçinin) tarayıcısına gönderir.

   Javascriptle interactivite elde edersiniz. Mesela mouse-over efektleri gibi. Elbette verilebilecek örnekler çoğalabilir. CGI'ın tem tersi olay burada hemen gördüğünüz ekranda biter. CGI ile her zaman bir şeyleri tıklayıp, sunucudan bir reaksiyon gelmesini beklemek zorundasınız. Javascript tümüyle farklıdır! Ziyaretçiniz bir şey yapınca bunun karşılığında Javascriptte gelir karşılık verir. Her fare hareketi, klavyedeki herhangi bir butonu tıklamanız (kısaca herşey) Javascript tarafından kontrol edilebilir.

   Şimdi dilerseniz gidin klavyeden A harfini tıklayın, hooop hemen anasayfaya gidersiniz. Aman geri gelin hemen. Şimdi size daha cool bir Javascript örneği vermek isterim: Mouse'u aşağıdaki metnin üzerinde gezdirin bakalım:

   Mouse'u burada gezdirin!

   Gördünüz mü? Fareyi gezdirmekle Event (olay) dedikleri şeyi çağırmış oldunuz. Elbette bu çok pratik bir şey değildir. Düşünün karşınıza çıkabilecek Vay bee! JavaScriptde neymiş böyle! mesajlarını :-) Şimdi bunun nasıl kodlandığını görelim:

<script language="JavaScript">
<!--

function yey() {
alert('Vay bee! JavaScriptde neymiş böyle!')
}

// -->
</script>

   Bu yey() fonksiyonunu tarif eden kod idi. Fonksiyonların ne olduğunu daha ilerde öğreneceğiz. Şu anda ilk ve son 2 satıra konsantre olunuz. Orta kısımda ise sadece alert-box çağıran ve içinde ne olması gerektiğini söyleyen kod var. Aşağıda ayıklanmış halini bulacaksınız:

<script language="JavaScript">
<!--

yazdığınız JavaScript buraya

// -->
</script>

   Bütün scriptler bu şekilde başlamalı, biraz daha irdeleyelim:

<script language="JavaScript>

Burada yalnız HTML vardır. <SCRIPT> etiketleri tarayıcıya bir script ile karşı karşıya olduğunu belirtirken language (lisan) özelliği ise bu script-lisanını belirtir. Şimdilik varsayılan Javascript kabul ediliyor, ama siz siz olun, her etikette belirtin, çünkü belli mi olur standartlar değişir, hoppaaa yeni bir scripting-language bulunur!..

<!--

   Bunu bir yerden hatırlıyorsunuz değil mi? Evet, doğru, bu HTML yorum satırının başlangıcı. Burada ne işi var diye sorarsınız şimdi. Cevabı basit, <SCRIPT> etiketini desteklemeyen eski tarayıcı programı olan vatandaşlar hala bir yerlerde kalmıştır sanırım. Böylece eski tarayıcılar <SCRIPT> etiketi yerine HTML yorum işaretlerini değerlendirirler. Yani sağda solda gördüğünüz Hiding from older browsers dedikleri olay bu işte. JavaScript kabul edenler bu etiketi dikkate almadan devam ederler.

// -->

   Bu satırda ise anlatılacak 2 şey var (satır o kadar uzun değil ama çok önemli şeyler içeriyor :-) .)
   1.) Burada "//" yorum olarak kullanılıyor. "//" ardından gelen herşey Javascript çalışırken dikkate alınmaz. Bu yorumları bolca kullanın ki birkaç hafta sonra yazdığınız scripte bakınca neyi niçin koyduğunuzu anlayınız.
   2.) "-->" etiketi daha önce başlamış yorumun bittiğini işaret eder.

</script>